Thánh Pamphilô thành Caesarea
Linh mục Caesarea lập thư viện nổi tiếng, thầy của sử gia Êusêbiô, tử đạo năm 309
- Bậc
- Hiển thánh
- Loại
- Linh mục, Tử đạo
- Sinh – mất
- mất ~309
- Thời đại
- Thế kỷ IV
- Lễ nhớ
- 16/2
- Quốc gia
- Li-băng, Israel
Tiểu sử
Pamphilô thuộc một gia đình quý tộc ở Bêrytô. Ông bán tài sản chia cho người nghèo rồi sang Alexandria học với ông Pierius, người đứng đầu trường dạy giáo lý ở đó. Ông đặc biệt gắn bó với các tác phẩm của Origen. Sau đó ông định cư ở Caesarea Palaestina, được thụ phong linh mục và lập một trường thần học.
Ông lập một thư viện lớn mà về sau còn là niềm tự hào của Giáo hội Caesarea. Tư liệu của Bách khoa thư Công giáo cho biết ông dành nhiều công sức chép lại Kinh Thánh cho chính xác và cho người nghèo mượn, và theo thánh Giêrônimô, ông tự tay chép phần lớn tác phẩm của Origen. Thư viện giữ bản Hexapla của Origen, và còn tồn tại vào thế kỷ VI, nhưng có lẽ không lâu sau khi quân Ả Rập chiếm Caesarea năm 638. Êusêbiô, bạn và học trò của ông, lấy thêm tên "Pamphili" để nhớ tình bạn này, và cùng ông soạn Lời biện hộ cho Origen; chỉ quyển đầu còn lại qua bản dịch Latinh của Rufinô.
Cuộc bách hại dưới Điôcletianô khởi đầu năm 303. Tháng 11 năm 307, Pamphilô từ chối tế thần, bị tra tấn rồi bị giam, và trong tù ông tiếp tục chép sách. Ông bị xử trảm cùng một số người cùng nhóm, nhiều tài liệu ghi ngày 16 tháng 2 năm 309 (Britannica ghi 310). Một thanh niên là Porphyriô, học trò ông, xin được chôn các thi thể nên bị tra tấn và giết. Theo Êusêbiô, Valens, phó tế ở Giêrusalem, và Phaolô thành Jamnia cũng bị kết án cùng ông. Lễ nhớ ông là 16 tháng 2; còn có một ngày kính nhớ Công giáo vào 1 tháng 6.
Hạnh và công trình
- Học với Pierius ở Alexandria và định cư ở Caesarea Palaestina
- Lập thư viện và trường thần học, chép lại Kinh Thánh và sách của Origen
- Cùng Êusêbiô soạn Lời biện hộ cho Origen khi bị giam
- Bị bắt tháng 11 năm 307 vì từ chối tế thần
- Bị xử trảm khoảng năm 309 (có nguồn ghi 310)
Các thánh cùng quốc gia
Nguồn tham khảo
- Catholic Encyclopedia (New Advent): 'Pamphilus of Caesarea'
- Britannica, 'Pamphilus' (death 310; via search summary)
- Wikipedia article on Pamphilus of Caesarea (read in full; arrest November 307, 16 February 309, companions)
Nội dung do Anawim biên soạn từ các sự kiện lịch sử đã được ghi nhận. Một số chi tiết về các thánh thời xưa là truyền thống và được ghi rõ như vậy.