
Thánh Ninian
Nhà truyền giáo cho người Pict miền nam Scotland, gắn với Whithorn, ít sử liệu
- Bậc
- Hiển thánh
- Loại
- Giám mục, Thừa sai
- Lễ nhớ
- 16/9
- Quốc gia
- Anh
Tiểu sử
Nguồn xưa nhất nhắc đến Ninian là Bede, khoảng năm 731. Ông viết rằng Ninian là người Briton, được đào tạo tại Rôma, đã dựng một nhà thờ bằng đá, đặt tên tòa giám mục theo thánh Martinô thành Tours, cải hóa người Pict miền nam và được chôn tại Whithorn. Nơi này liên quan đến nhà thờ Candida Casa (Nhà Trắng). Ngoài Bede, các tài liệu chính khác là Miracula Nynie Episcopi (thế kỷ VIII), ghi các phép lạ gán cho ông, và Vita Sancti Niniani của Aelrêđô xứ Rievaulx (khoảng 1160), bổ sung nhiều chi tiết như việc ông gặp thánh Martinô.
Các nhà nghiên cứu cho rằng không có nguồn nào đáng tin hoàn toàn. Miracula không được coi là sử liệu, và phần bổ sung của James Ussher (1639) gồm nhiều yếu tố truyền thuyết. Ngày mất truyền thống là năm 432 đến từ Ussher, và đã bị một sử gia gọi là không có căn cứ; ngày sinh chỉ được suy ra từ mối liên hệ với thánh Martinô (mất năm 397). Danh tính ông còn gây tranh luận: năm 1855 James Henthorn Todd đề nghị đồng nhất ông với Finnian xứ Moville, còn Thomas Owen Clancy đã nêu khả năng liên hệ với ba vị thánh tên Finnian hoặc Finbarr.
Vì vậy, chỉ có thể nói chắc rằng có một truyền thống tôn kính vị giám mục Ninian ở Whithorn từ khoảng thế kỷ VIII, còn thời đại và hành trạng thật của ông chưa rõ. Các nhà thờ mang tên ông tập trung ở những vùng Pict cũ, miền Bắc nước Anh và Ulster. Lễ nhớ của ông là 16 tháng 9.
Hạnh và công trình
- Theo Bede, là người Briton được đào tạo ở Rôma
- Theo Bede, cải hóa người Pict miền nam và dựng nhà thờ đá ở Whithorn
- Là đối tượng của Vita Niniani do Aelrêđô viết khoảng 1160
- Trung tâm tôn kính tại Whithorn, Galloway
Các thánh cùng quốc gia
Nguồn tham khảo
- Bede, Historia ecclesiastica gentis Anglorum, III.4
- Catholic Encyclopedia, "St. Ninian" (newadvent.org/cathen/11084a.htm)
- Britannica, "St. Ninian"
Nội dung do Anawim biên soạn từ các sự kiện lịch sử đã được ghi nhận. Một số chi tiết về các thánh thời xưa là truyền thống và được ghi rõ như vậy.

