Thánh Gioan Brébeuf và các bạn tử đạo Bắc Mỹ
Tám nhà truyền giáo bị giết giữa các bộ tộc ở Bắc Mỹ thế kỷ 17
- Bậc
- Hiển thánh
- Loại
- Tử đạo, Thừa sai, Linh mục
- Sinh – mất
- 1593 – 1649
- Thời đại
- Thế kỷ XVII
- Lễ nhớ
- 19/10
- Quốc gia
- Pháp, Canada, Hoa Kỳ
Tiểu sử
Gioan de Brébeuf sinh năm 1593 tại Normandie, vào Dòng Tên năm 1617 và thụ phong linh mục. Năm 1625 ông sang Canada, rồi đến vùng người Huron (Wendat) ở phía nam vịnh Georgia ngày nay. Ông học tiếng Huron, ghi chép phong tục của họ và soạn từ vựng ngữ pháp bằng tiếng này. Khi quân Anh chiếm Québec năm 1629, ông phải về Pháp, nhưng đã trở lại Canada năm 1633 và tiếp tục sống giữa người Huron.
Công việc của các tu sĩ Dòng Tên ở Huronia bị khó khăn bởi bệnh dịch lây từ người châu Âu và bởi chiến tranh giữa người Huron và Iroquois. Nhiều người Huron nghi ngờ các cha là nguyên nhân gây bệnh. Theo truyền thống, bài ca Giáng sinh “Jesous Ahatonhia” bằng tiếng Huron là do Brébeuf soạn. Đồng hành với ông là các linh mục Gabriel Lalemant, Charles Garnier, Noël Chabanel, Isaac Jogues, cùng hai giáo dân giúp việc là René Goupil và Jean de Lalande.
Goupil bị giết năm 1642, còn Jogues và Lalande bị giết tại Ossernenon (nay thuộc New York) vào tháng 10 năm 1646. Ngày 16 tháng 3 năm 1649, quân Iroquois tấn công làng Huron gần các trạm truyền giáo, bắt Brébeuf và Lalemant, và hai ngài chết sau khi chịu tra tấn. Garnier và Chabanel bị giết trong tháng 12 cùng năm.
Tám vị được Đức Piô XI tuyên thánh năm 1930. Năm 1940 Đức Piô XII đặt các ngài làm bổn mạng phụ của Canada. Vì các ngài hoạt động ở cả Pháp, Canada và Hoa Kỳ, cái tên này gắn với cả ba nước.
Hạnh và công trình
- Brébeuf sống giữa người Huron từ năm 1626 và học tiếng của họ
- Soạn từ vựng và ngữ pháp tiếng Huron
- Theo truyền thống, soạn bài ca Giáng sinh Huron
- Lalemant và Brébeuf bị giết ngày 16 tháng 3 năm 1649
- Tám vị được tuyên thánh năm 1930
Bổn mạng
Canada
Các thánh cùng quốc gia
Nguồn tham khảo
- Martyrologium Romanum
- Dicastery for the Causes of Saints – biographical profile
- The Jesuit Relations and Allied Documents
Nội dung do Anawim biên soạn từ các sự kiện lịch sử đã được ghi nhận. Một số chi tiết về các thánh thời xưa là truyền thống và được ghi rõ như vậy.