Thánh Grêgôriô Nhà Khai Sáng

Tiểu sử

Thông tin về Grêgôriô chủ yếu đến từ các sử gia Armenia viết vài thế kỷ sau, nên nhiều chi tiết mang tính truyền thống. Theo đó, ngài sinh khoảng năm 257, con của Anak, một quý tộc người Parthia bị cho là đã giết vua Armenia là Khosrov. Cả gia đình bị tiêu diệt, nhưng Grêgôriô còn nhỏ được đưa đến Caesarea miền Cappadocia và lớn lên trong đạo Kitô.

Khi trưởng thành, ngài trở về Armenia phục vụ vua Tiridát III. Theo truyền thống, khi ngài từ chối dâng lễ vật cho nữ thần Anahit, nhà vua cho tra tấn rồi giam ngài trong một cái hố sâu ở Khor Virap trong thời gian từ mười ba đến mười lăm năm, tùy nguồn. Sau cùng ngài được thả, chữa lành cho nhà vua theo như tường thuật, và được tấn phong giám mục tại Caesarea. Ngài rửa tội cho Tiridát và nhiều người Armenia, phá các đền thờ ngoại giáo, xây nhà thờ và lập trường học. Vagharshapat trở thành trung tâm của Giáo hội mới.

Theo truyền thống, việc trở lại đạo xảy ra vào năm 301, và Armenia là quốc gia đầu tiên lấy Kitô giáo làm quốc giáo; tuy nhiên nhiều nhà nghiên cứu hiện đại nghiêng về khoảng năm 314. Về cuối đời, ngài giao quyền lãnh đạo cho con trai là Aristakes và lui về sống ẩn tu; ngài mất khoảng năm 331, một số sử gia cho là năm 328. Con cháu ngài, dòng Grêgôriô, nắm chức vụ lãnh đạo Giáo hội qua nhiều thế hệ. Ngài được tôn kính trong các Giáo hội Armenia, Công giáo, Chính thống và nhiều Giáo hội khác.

Hạnh và công trình

• Vị Catholicos đầu tiên của Giáo hội Armenia
• Theo truyền thống, bị giam nhiều năm trong hố Khor Virap
• Rửa tội cho vua Tiridát III và nhiều người Armenia
• Xây nhà thờ, lập trường học, phá các đền thờ ngoại giáo
• Con cháu ngài giữ chức lãnh đạo Giáo hội qua nhiều thế hệ

Bổn mạng

Armenia

Các thánh cùng quốc gia

Thánh Grêgôriô Narek, Thánh Mesrop Mashtots, Thánh Phaolô, Thánh Gioan Tông đồ

Nguồn tham khảo

• Agathangelos, History of the Armenians
• Movses Khorenatsi, History of the Armenians
• Martyrologium Romanum

Nội dung do Anawim biên soạn từ các sự kiện lịch sử đã được ghi nhận. Một số chi tiết về các thánh thời xưa là truyền thống và được ghi rõ như vậy.