Chân phước Anrê Phú Yên
Giáo lý viên trẻ miền Trung, vị tử đạo tiên khởi của Việt Nam năm 1644.
- Bậc
- Chân phước
- Loại
- Tử đạo, Người trẻ, Giáo dân
- Sinh – mất
- 1625 – 1644
- Thời đại
- Thế kỷ XVII
- Lễ nhớ
- 26/7
- Quốc gia
- Việt Nam
Tiểu sử
Anrê sinh năm 1625 ở vùng Phú Yên, miền Trung Việt Nam, lúc đó thuộc xứ Đàng Trong của các chúa Nguyễn. Các lời tường thuật cho biết ông chịu phép rửa tội khi còn trẻ, khoảng năm 1641, do các cha Dòng Tên ở Đàng Trong; chi tiết về năm sinh và thời điểm chịu phép rửa ở một số nguồn khác nhau.
Nhà Dòng Tên đã có mặt ở Đàng Trong từ năm 1615, và cha Alexandre de Rhodes, một linh mục người Pháp, làm việc ở đó từ năm 1624. Ông Anrê trở thành giáo lý viên, tức là người giáo dân hỗ trợ các cha dạy giáo lý cho cộng đoàn, và cộng tác chặt chẽ với cha de Rhodes. Nhờ các giáo lý viên như thế, đạo lan sang nhiều làng khi các linh mục ít người. Cha de Rhodes sau này nổi tiếng với việc nghiên cứu tiếng Việt, kể cả cuốn từ điển in ở Rôma năm 1651, góp phần đặt nền cho chữ quốc ngữ.
Năm 1644, nhà cầm quyền ra lệnh trừng trị người theo đạo. Anrê Phú Yên bị bắt và bị xử tử ngày 26 tháng 7 năm 1644, khi ông chưa đầy hai mươi tuổi. Cha de Rhodes đã ghi lại cái chết của ông trong các hồi ký truyền giáo của mình, và đó là một trong các nguồn chính còn lại về cuộc đời ông. Vì vậy ông thường được gọi là vị tử đạo tiên khởi của Việt Nam; chi tiết nơi ông bị xử tử tùy theo nguồn. Cha de Rhodes sau đó còn bị trục xuất khỏi Đàng Trong; cộng đoàn tín hữu nơi ấy tiếp tục chủ yếu nhờ các giáo lý viên.
Ông được Đức Gioan Phaolô II phong chân phước ngày 5 tháng 3 năm 2000. Ngày kính ông là 26 tháng 7.
Hạnh và công trình
- Chịu phép rửa tội khi còn trẻ, khoảng năm 1641.
- Làm giáo lý viên cộng tác với cha Alexandre de Rhodes.
- Bị xử tử ngày 26 tháng 7 năm 1644 khi chưa đầy hai mươi tuổi.
- Được phong chân phước ngày 5 tháng 3 năm 2000.
Các thánh cùng quốc gia
Nguồn tham khảo
- Alexandre de Rhodes, Divers voyages et missions
- Martyrologium Romanum
- Dicastery for the Causes of Saints – biographical profile
Nội dung do Anawim biên soạn từ các sự kiện lịch sử đã được ghi nhận. Một số chi tiết về các thánh thời xưa là truyền thống và được ghi rõ như vậy.